Feedback

Gustav Cornelis Bremer

07-07-1880 - 14-08-1949

Gustav Cornelis Bremer heeft in de Nederlandse architectuurgeschiedenis een belangrijke rol gespeeld, niet alleen als rijksarchitect, maar dankzij zijn invloedrijke positie ook als politiek persoon. Als adjunct, en later in de functie van Rijksbouwmeester, gaf hij status aan rijksgebouwen, die werden gekenmerkt door monumentaliteit, allure en degelijkheid.

Voor studenten die bouwkunde willen studeren, zoals Gustav Bremer begin negentiende eeuw,  zijn er twee mogelijkheden: de Academie, een opleiding met een kunstzinnig karakter, of de Polytechnische School te Delft, die meer op de praktijk gericht is en waar de titel van ingenieur behaald kan worden. Ondanks zijn wens om de Academie te volgen, meldt Bremer zich - mede onder invloed van zijn vader – aan bij de Polytechnische School te Delft, waar hij als bouwkundig ingenieur afstudeert in 1904.

Bremer verhuist in 1907 naar Den Haag. Daar werkt hij, waarschijnlijk als hoofd van de tekenkamer, aan de bouw van het Vredespaleis, onder supervisie van J.A.G. van der Steur (1865-1945). Op 5 december 1908 wordt hij aangenomen als architect-lid bij de Maatschappij tot Bevordering der Bouwkunst Vakvereeniging van Nederlandsche Architecten (MBVA). Hij neemt actief deel als commissaris in het nieuwe bestuur van de afdeling Den Haag, waar rijksbouwmeester D.E.C. Knuttel (1857-1926), de latere chef van Bremer bij de Landsgebouwendienst, voorzitter is.

In 1910 krijgt Bremer zijn eerste opdracht als architect: een verbouwing en uitbreiding van het prestigieuze 'Huize Beukbergen' in Huis ter Heide. Op 16 augustus 1912 trouwt hij met een onderwijzeres biologie, Johanna Margaretha Buekers. Aan de Klingelbeekseweg in Oosterbeek laat hij naar eigen ontwerp een landhuisje bouwen, dat hij 'De Kaap' noemt. Het jonge stel blijft er wonen tot de verhuizing naar Den Haag in 1916.

De bouw van het Postkantoor te Rotterdam, een van zijn belangrijkste werken, begint in 1916.  Bremer schenkt, zoals in al zijn ontwerpen, bijzondere aandacht aan het gebruik van natuurlijke bouwmaterialen bij de afwerking. Hij maakt zelfs een reis naar Berlijn om een geschikte steensoort te zoeken. Met dit eerste ontwerp voor het Rijk profileert hij zich in de bouwwereld als geïnspireerde architect en zijn stijl zal in de toekomst een duidelijke stempel op de rijksarchitectuur leggen.

In 1924 wordt Bremer aangesteld als enig en algemeen Rijksbouwmeester van de nieuwe Rijksgebouwendienst, een samenvoeging van verschillende bouwbureaus. Daarmee komt een einde aan het naast elkaar functioneren van verschillende bouwmeesters.

Als rijksbouwmeester is Bremer in staat om zijn medewerkers en kunstenaars van verschillende disciplines te inspireren tot samenwerking voor een gemeenschappelijk doel. Zo werkt hij onder anderen samen met R.N. Roland Holst en schrijft hij over diens werk als 'een dienende kunst', waarbij kracht wordt geput uit 'de beperking van hare vrijheid'.

Dergelijke woorden lijken ook op Bremer zelf van toepassing. Zijn werk als Rijksbouwmeester is vooral dienend en de beperkingen in zijn creatieve vrijheid zijn groot. Hij moet bij elk ontwerp worstelen met de eisen van de diverse gebruikers en hij is tevens gebonden aan extreme financiële limieten. In het begin worden die ingegeven door de strenge bezuinigingen van de chef van de afdeling Gebouwen van het Ministerie van Financiën, later door de algemene financiële malaise in de jaren dertig en ten slotte vanwege de Tweede Wereldoorlog.

Hoewel gewaardeerd in zijn eigen tijd, is hij een relatief onbekend architect gebleven, deels omdat zijn functie vooral een ambtelijke was, en hij door bezuinigingen en economische recessie weinig tot stand kon brengen. Bovendien was hij een moeilijk te plaatsten architect: geen modernist, geen vernieuwer en niet aangesloten bij een bepaalde groep of beweging. De vernieuwing in de Nederlandse architectuur ging aan de Rijksgebouwendienst grotendeels voorbij. Bremer vervulde zijn functie tot het einde van de Tweede Wereldoorlog.

Reacties

Er zijn nog geen reacties op deze ontwerper.

Zoeken